Menu

logo

Parada

Piše: Dejan Dabić
Režija: Srđan Dragojević

Uloge: Nikola Kojo, Miloš Samolov, Hristina Popović, Goran Jevtić, Goran Navojec, Dejan Aćimović, Toni Mihajlovski

paradaFilm „Parada" predstavlja idealan primer nesporazuma između očekivanja dela gledalaca i gotovo „vorholovskog" principa njegovog autora da učini umetnički provokativnim i komercijalno isplativim tematizovanje jednog segmenta iz društvene stvarnosti čiji smo savremenici (u ovom slučaju priča o LGBT populaciji koja se prelama preko organizacije Parade ponosa). Dragojević je želeo da napravi film za koji je unapred znao da će se baviti stereotipima i da od toga neće biti velike umetnosti (iako deklarativno i sam Dragojević, pa i neki od kritičara tvrde suprotno), ali je bio svestan da će to biti i svojevrsni friz-frejm - freeze frame - stanja u kojem se nalazi naše (i ne samo naše) društvo (kao takav, ovaj film će sa vremenske distance poslužiti kao dobar primer za rekonstruisanje epohe, na sličan način kao i jedan od Dragojevićevih ranijih filmova - „Rane") s jedne strane i s druge - da će se u žanrovskom i stilskom smislu do zanatskog cilja zvanog repertoarski film (koji se lako gleda i ima dobru komunikaciju sa publikom) najlakše doći putem koji najbolje poznaje, a to je bizarna komedija sa dramskim elementima (koja u sebi sadrži visoki raspon - od komedije mentaliteta i apsurda, sve do tragikomedije).

O njegovim dramaturškim, stilskim rešenjima, pa i nekim neestetskim aspektima, može se diskutovati (novo ex-Yu bratstvo zasnovano na obezbeđivanju Prajda (Pride) prikupljeno po uzoru na „Sedam veličanstvenih" sa elementima roud-muvija (road movie), pri čemu je u problematičan kontekst više stavljen religijski superspektakl „Ben Hur" Vilijema Vajlera, nego vestern Džona Stardžesa; šematski postavljeni karakteri bivših naroda i narodnosti: Hrvata, Muslimana-Bošnjaka i Šiptara-Albanaca; stilski nedovoljno pripremljeno razrešenje koje je dostojnije neke snažne i angažovanije društvene drame; fonderski sračunat scenarističko-rediteljski pristup u skladu sa okvirom koji čini koprodukcioni doprinos većine nekadašnjih jugoslovenskih republika), ali je nesumnjivo da je Dragojević zanatski dosta precizno ucelinio priču, u čijem je dramaturškom fokusu organizacija Parade i sve što ona sa sobom nosi kako u životima junaka, tako i u socijalnom kontekstu, i da je u tome imao veliku pomoć internacionalne (čitaj, regionalne) glumačke podele (Aćimović, Mihajlovski, braća Navojec...) koju predvodi maestralni Nikola Kojo (kao Limun) u jednoj od svojih najboljih filmskih kreacija u karijeri.

Limun, ratni veteran iz ratova u kojima nismo učestvovali i tranzicioni dobitnik - sada vlasnik agencije za obezbeđenje, dobija zadatak od svoje verenice Biserke da pomogne u obezbeđivanju učesnika Prajda, dok će zauzvrat jedan od pripadnika LGBT populacije, Mirko, pozorišni reditelj i tranzicioni gubitnik koji živi od režiranja svadbi, nakon Parade režirati Biserkinu i Limunovu svadbu. Limun ostaje bez podrške ljudi iz svog okruženja i prinuđen je da pomoć potraži od omiljenih neprijatelja iz regiona. S druge strane, među protivnicima Parade pojaviće se i njegov sin koji je pripadnik ekstremnih navijačkih grupa. Paralaleno sa pripremom za organizaciju Parade razvija se i muško-muški emotivni odnos između dobroćudnog veterinara Radmila (koji će na početku filma spasti Limunovog psa Šećera) i pomalo ljubomornog reditelja Mirka (delikatni glumački zadaci Miloša Samolova i Gorana Jevtića koje su oni obavili više nego korektno), ali se čitava priča stavlja i u određeni društveno-politički okvir (ilustrativni su u tom smislu, lik policijskog inspektora kojeg igra Rale Milenković, ali ništa manje ni likovi Radmilovog oca ili Limunovog sina).

Gledaoci koji su na projekciju došli sa predrasudama pro et contra nakon završetka filma ostaju s gorkim ukusom u ustima, jer Dragojevićev film ne nudi trijumfalizam nijedne strane - svi su podjednako na gubitku, ma koliko toga bili svesni (i oni koji po svaku cenu žele da ostvare svoje pravo i oni koji će to pravo osporavati po cenu svog i tuđih života). Ekstremizam u ispoljavanju stavova, podjednako i bez razlike kako pripadnika gej populacije (koji zaboravljaju da svi moderni građanski zakonici ograničavaju naša subjektivna prava subjektivnim pravima drugih), tako i njihovih gorljivih strejt protivnika (koji u ime Boga čine stvari koje su Zapovesti odavno osudile), sa ulica i trgova izlio se i na veliko platno u jednom filmu upozorenja, što je zapravo i glavni kvalitet najnovijeg Dragojevićevog filma. Koliko smo svesni da se sa pogrešnog puta kojim naše društvo trenutno ide možemo vratiti na put autentične duhovnosti i elementarnog humanizma, pokazaće godine koje slede, pouzdanije od bilo kog filma ili umetničkog dela...

Add comment


Security code
Refresh