Menu

logo

Branio sam Mladu Bosnu

Režija: Srđan Koljević
Uloge: Nikola Rakočević, Vuk Kostić, Nebojša Glogovac, Vaja Dujović, Miloš Đurović, Marko Grabež, Marko Pavlović

Piše: Dejan Dabić

mlada bosnaTreći dugometražni igrani film ("Sivi kamion crvene boje", "Žena sa slomljenim nosem"...) koji kao reditelj potpisuje istaknuti scenarista Srđan Koljević, istovremeno je i jedini dugometražni igrani film u našoj zemlji koji se pozabavio pričom o Sarajevskom atentatu u godini obeležavanja stogodišnjice od početka Prvog svetskog rata; ovoga puta iz vizure Rudolfa Cistlera, mladog sarajevskog advokata – čija je majka bila Hrvatica, a otac Austrijanac – koji je dobio zadatak od Austro-Ugarske ("Zavelo ih je moje nemačko prezime") da, sa još nekoliko kolega, po službenoj dužnosti brani mladobosance nakon atentata. U dramaturškom smislu Koljević, koji je i scenarista filma, retrospektivno povezuje Prvi i Drugi svetski rat (možda je to i uticaj "Sarajevskog atentata", Fadila Hadžića sa Brankom Milićevićem u ulozi ilegalca koji takođe iz perspektive Drugog svetskog rata "čita" ono što se dešavalo na početku Velikog rata, a možda je samo reč i o nenamernoj koincidenciji u pokušaju da se sažme obilje materijala u jednu prihvatljivu dramaturšku celinu); na početku filma Cistlera hapse ustaše za vreme NDH i sprovode u zloglasni Kerestinec (ali ga odatle izbavlja supruga Nemica kao što ćemo saznati na kraju filma) i tu, među zatvorenicima, on se priseća svog učešća u istorijskom sudskom procesu Gavrilu Principu i drugovima, posle kojeg je jedva sačuvao živu glavu i proteran je iz Sarajeva, ali je njegova odbrana, uprkos osuđujućim presudama njegovih branjenika, ušla u sve pravničke antologije (Cistler je osporavao pravni osnov optužnice ukazujući na pravne posledice aneksije Bosne i Hercegovine iz 1908. godine i na to da "kada je pravo odbačeno, država postaje samo veliko razbojništvo").

Glavni dramski odnos u filmu uspostavlja se između Rudolfa Cistlera, na jednoj strani, i na drugoj – između njegovog branjenika Veljka Čubrilovića i njegove supruge Jovanke; u ovom delu filma do izražaja dolaze Cistlerovi ljudski kvaliteti, dok će u sudnici težište ipak biti na njegovoj pravničkoj veštini. Zato je ovaj deo filma van sudnice najživotniji i emotivno najuzbudljiviji (za to uveliko zasluge idu i na adresu sjajnih glumaca: Nikole Rakočevića koji likom Rudolfa Cistlera nastavlja niz sjajnih uloga poslednjih nekoliko godina, potvrđujući priznanje sa Berlinala "Zvezda u usponu" evropske kinematografije, Vuka Kostića kao Veljka Čubrilovića, u jednoj od njegovih nesumnjivo najboljih filmskih uloga u karijeri, i debitantkinje Vaje Dujović, koja iznenađujuće zrelo donosi kompleksan lik Jovanke Čubrilović). Ostali deo filma čini standardno režirana sudska hronika – u kojoj su likovima Gavrila Principa, Trifka Grabeža, Nedeljka Čabrinovića i ostalih, suprotstavljeni kao glavni antagonisti sudija Kurinaldi, Ivasjuk i Leo Pfefer – koja će verovatno do većeg izražaja doći onda kada "Branio sam Mladu Bosnu" počne da se prikazuje kao petodelna TV serija (jedan od koproducenata čitavog projekta je i RTS). "Branio sam Mladu Bosnu" u jednom svom dobrom delu koristi elemente televizijske estetike (to se pogotovo odnosi na scene enterijera iz sudnice koje su rediteljski rešene na standardan način), ali, bez obzira na to, treba pohvaliti Koljevićevu režiju koja je uklopila dobru fotografiju Gorana Volarevića i precizan montažni ritam Petra Putnikovića, iskusnog TV montažera, i zbog čega se film koji traje više od dva i po sata gleda sa interesovanjem i bez trunčice monotonije.

Nakon izlaska iz bioskopa, najjača emocija koju nosite sa sobom nije hrabri čin revolucionara koji su za ideje i otadžbinu bili spremni da daju živote pokrećući točak svetske istorije (o kojem znamo gotovo sve), već individualna hrabrost malog čoveka koji ni po koju cenu nije bio spreman da pogazi profesionalno i ljudsko dostojanstvo rizikujući sve ono što većina na njegovom mestu – ni onda, ni danas – ne bi smela (i prema kojem je učinjena nepravda, u smislu nedovoljne istorijske valorizacije, a to bi upravo mogla da bude dodatna misija ovog filma i televizijske serije). Jer, priča o Rudolfu Cistleru i mladobosancima veoma je potrebna današnjem gledaocu u Srbiji i kao putokaz za izlazak iz moralne kaljuge u kojem je ogrezlo celo naše društvo u svim slojevima, mnogo pre i mnogo više od jednog novog školskog časa okrenutog sprečavanju istorijskog revizionizma.

Add comment


Security code
Refresh